Vremeplov: Umro Stanislav Vinaver

Danas je četvrtak 1. avgust, 214. dan 2019. Do kraja godine ima 152 dana.

vreme vremeplov sat vekerica satovi racunanje vremenski vremenska zona cas casovnik pixabay jpg

10. p.n.e. – Rođen je rimski car i istoričar Klaudije Tiberije Druz, koji je tokom vladavine od 41. uspeo da stabilizuje prilike u rimskoj državi. Godine 43. osvojio je Britaniju (osim severne trećine ostrva koja nikada nije pala pod Rim). Rimska istoriografija zapamtila ga je kao vladara koji zaslužuje svako poštovanje. Bio je to učen i mudar čovek koji je svesrdno pomagao ljude koji se bave raznim vidovima stvaralaštva a i sam se bavio pisanjem. Umro je 54. g. otrovan pečurkama koje mu je podmetnula četvrta supruga Julija Agripina Mlađa kako bi otvorila prostor da na čelo države dovede sina iz prethodnog braka, budućeg cara Nerona.

1714 – Umrla je engleska kraljica Ana, poslednji monarh iz dinastije Stjuart, tokom čije su vladavine 1707. konačno ujedinjene Engleska i Škotska, pod jednom krunom.

1779 – Rođen je američki pravnik i pisac Frensis Skot Ki, autor teksta američke himne “Zastava posuta zvezdama”.

1798 – U pomorskoj bici kod Abukira blizu Aleksandrije britanska flota admirala Horacija Nelsona je uništila francusku flotu admirala Fransoa Pola Brijesa d’Egalijea. Bitka je samo učvrstila gotovo neprikosnovenu vladavinu Britanije na morima.

1810 – Rođen je italijanski državnik grof Kamilo Benso Kavur, zaslužan za oslobođenje Italije od Austrije i njeno ujedinjenje pod Savojskom dinastijom. U savezu s francuskim carem NapoleonomIIIBonapartom, 1859. je ratovao protiv Austrije koja je kao poražena izgubila Lombardiju. Istovremeno je pomagao italijanske rodoljube u srednjoj Italiji i akciju Đuzepea Garibaldija u južnoj Italiji, čime je doprineo da se ti delovi zemlje pripoje novoformiranoj italijanskoj kraljevini.

1819 – Rođen je američki pisac Herman Melvil, autor romana “Mobi Dik”, oštrouman kritičar američkog društva, pri čemu je majstorski koristio simbole i alegorije. Ostala dela: “Tajpi”, “Omu”, “Bili Bad”.

1834 – Ropstvo je zabranjeno u celoj Britanskoj imperiji, na osnovu čega je u britanskim kolonijama oslobođeno više od 770.000 robova, najviše u takozvanoj Zapadnoj Indiji (Karibi).

1860 – Umro je crnogorski knez Danilo Petrović, kojeg je dan ranije u Kotoru metkom iz pištolja teško ranio crnogorski emigrant Todor Kadić. Bio je prvi svetovni vladar Crne Gore, a za naslednika ga je testamentom odredio PetarIIPetrović Njegoš. U boju na Grahovu maja 1858. izvojevao je pobedu. Godine 1860. postigao je razgraničenje s Turskom uz podršku Francuske. Tokom njegove vladavine od 1852, Crna Gora postaje nasledna kneževina. Pomagao je ustanke Srba u Hercegovini protiv Turaka.

1864 – Svečanim aktom kneza Mihaila Obrenovića osnovano je Srpsko učeno društvo, preteča Srpske kraljevske akademije, a njegov prvi predsednik bio je Jovan Gavrilović.

1894 – Japan je objavio rat Kini zbog spora dveju zemalja oko Koreje.

1910 – Rođen je pozorišni i filmski režiser, scenograf i glumac Bojan Stupica. Njegova režija odlikovala se izrazitom kreativnošću. Radio je u više naših pozorišta, najduže u Beogradu (Jugoslovensko dramsko pozorište, Atelje 212, Narodno pozorište) i znatno je doprineo razvitku pozorišne umetnosti kod nas. Režija: pozorišni komadi – “Dundo Maroje”, “Leda”, “U agoniji”, “Aretej”, “Kavkaski krug kredom”, “Ribarske svađe”, “Krvave svadbe”, “Opera za tri groša”, “Idiot”, “Poseta stare dame”, “Sveta Ivana”, “Glorija”, “Madam San-Žen”, “Dantonova smrt”, “Jaje”, “Bogojavljenska noć”, “Braća Karamazovi”, filmovi: “Jara gospoda”, “U mreži”.

1914 – Nemačka je u Prvom svetskom ratu, posle austrougarskog napada na Srbiju, objavila rat Rusiji, Francuska je proglasila opštu mobilizaciju, Nemačka je potpisala savez s Turskom, a Italija je proklamovala neutralnost, istupivši iz pakta Centralnih sila.

1930 – Rođen je Pjer Burdije, francuski sociolog, antropolog, filozof. Tvorac je sociološkog koncepta koji je nazvao – teorija prakse. Najviše se bavio problemima sociologije kulture. Poznat je po uobličavanju pojmova poput kulturnog, socijalnog i simboličkog kapitala. Dela: “Nacrt za jednu teoriju prakse”, “Signalna svetla”, “Narcisovo ogledalo”.

1936 – Rođen je Iv Sen Loran, jedna od najistaknutijih ličnosti sveta mode. Imao je samo 21 godinu kada je izabran, nakon smrti Kristijana Diora 1957. za njegovog naslednika, što je bila posledica prethodne uspešne saradnje. Početkom 60-tih 20 v. osniva sopstvenu kuću visoke mode. Loran je bio prvi dizajner koji je, 1966. plasirao nov koncept luksuzne ženske konfekcije (“Leva obala”) namenjene širem tržištu.

1944 – Stanovnici Varšave su u Drugom svetskom ratu otpočeli ustanak protiv nemačkih okupacionih snaga. Varšavski ustanak trajao je dva meseca i ugušen je po cenu stravičnih žrtava poljskih ustanika i civilnog stanovništva.

1952 – Rođen je Zoran Đinđić. Gimnaziju je završio u Beogradu. Diplomirao je filozofiju 1974. u Beogradu a 1979. doktorirao je na Univerzitetu u Konstancu u Nemačkoj, s tezom “Problemi utemeljenja kritičke teorije društva”. Privođen je još kao student zbog organizovanja “ilegalnih aktivnosti u studentskoj organizaciji” potom se našao u Nemačkoj. Radio je u Institutu za filozofiju i društvenu teoriju, u Beogradu, bio poslanik u tri saziva Narodne skupštine Srbije kao i tadašnje Savezne skupštine SRJ, i kao profesor na Filozofskom fakultetu u Novom Sadu. Jedan je inicijatora 1989. (sa još 12 intelektualaca) obnove Demokratske stranke a na Skupštini Stranke 1990. jedan je od osnivača. Januara 1994. postaje predsednik Demokratske stranke. Izvesno vreme 1997. gradonačelnik je Beograda. Bio je arhitekta petooktobarskih promena u Srbiji 2000. Od 25. januara 2001. do smrti u atentatu 12. marta 2003. predsednik je vlade Srbije. Dobitnik je nagrade “Bambi”, kao i nagrade fondacije “Polak”. Prevodio je Diltaja, Kropotkina, Huserla. Dela: “Subjektivnost i nasilje”, “Jesen dijalektike”, “Jugoslavija kao nedovršena država”, “Srbija ni na istoku ni na zapadu”.

1958 – Jordanski Kralj Husein raspustio je federaciju Iraka i Jordana.

1966 – Posle vojnog udara u Nigeriji vlast je preuzeo general Jakubu Govon.

1973 – Umro je nemački državnik Valter Ulbriht, koji je pred nacistima izbegao iz zemlje, ali se posle Drugog svetskog rata vratio i 1950. postao prvi sekretar vladajuće Jedinstvene radničke partije Nemačke u novostvorenoj državi Istočnoj Nemačkoj (Nemačka demokratska republika). Od 1960. do 1971. bio je na čelu Državnog saveta Istočne Nemačke.

1975 – Sovjetski Savez i zapadne zemlje su na konferenciji u Helsinkiju o evropskoj bezbednosti i saradnji potpisali završni akt o ljudskim pravima.

1994 – Predsednik Nemačke Roman Hercog izrazio je žaljenje zbog svega što je Nemačka učinila Poljskoj tokom Drugog svetskog rata.

1997 – Umro je ruski klavirista Svjatoslav Teofilovič Rihter, jedan od najznačajnijih pijanista 20. veka. Originalno je tumačio kompozicije različitih epoha, interpretirajući ih savršenom tehnikom, što je oduševljavalo koncertnu publiku širom sveta.

2000 – Islamski teroristi u Kašmiru, koji se bore za pripajanje te severne indijske provincije Pakistanu, u sedam napada masakrirali su najmanje 100 ljudi, mahom hinduističkih hodočasnika i radnika.

2004 – U seriji sinhronizovanih bombaških napada na šest hrišćanskih crkava u Bagdadu i Mosulu poginulo je najmanje 15 osoba, a preko 60 je ranjeno.

2004 – U požaru u jednom supermarketu u predgrađu Asunsiona, glavnog grada Paragvaja, život je izgubilo 409 osoba, dok je 454 povređeno.

2005 – Umro je saudijski kralj Fahd, a za novog kralja proglašen je njegov mlađi polubrat, princ Abdulah.

2009 – U saobraćajnoj nesreći kod Lapova poginula je Borka Vučić jedna od najbližih saradnica negdašnjeg predsednika Srbije i SRJ Slobodana Miloševića. Važila je za uspešnog finansijskog stručnjaka i u međunarodnim okvirima.

2013 – Na evropskom prvenstvu za fudbalere do 19 godina, održanom u Litvaniji, Srbija je osvojila prvo mesto. U finalnoj utakmici reprezentacija Srbije pobedila je Francuze sa 1:0.

2013 – Aleksandar Vučić, tada potpredsednik Vlade, i čelnik aviokompanije UAR, Etihad, Dzejms Hogan potpisali su u Beogradu Sporazum o strateškom partnerstvu, kojim je Srbija umesto Jat ervejza dobila novu aviokompaniju Er Srbija.